KWADRANT THEORIE

KWADRANT THEORIE: een neuro'logisch', driedimensionaal model

Met mijn boekje 'Regulatietherapie vanuit de voet' (Tijdstroom, 1991) introduceerde ik een nieuw, integraal therapeutisch, houdingsmodel: de Kwadrant Theorie.

Uitgaande van 3 hoofdassen: de verticale (longitudinale) as, de transversale (horizontale) as en de sagittale as verdeelde ik het lichaam in zestien kleinere vlakken. Deze vlakken corresponderen met de (2 x 8) vlakken waarin ik de plantaire zijde van beide voeten heb onderverdeeld.

Hierbij ging ik uit van de volgende overwegingen:

  • Het lichaam voert een strijd met de zwaartekracht. Uitgaande van het feit dat de mens een 'opgerichte viervoeter' is, is de strijd tegen de zwaartekracht dorsaalwaarts gericht. De mens neigt echter tot ventraalwaartse verplaatsing van de romp.
  • Elke verplaatsing van een deelzwaartepunt leidt elders tot een compensatoire verplaatsing van een ander deelzwaartepunt. En altijd tot aanpassing van het algemeen lichaamszwaartepunt, voor en ter hoogte van S 2.
  • Er vindt een 'gespiegelde reactie' plaats: een verplaatsing beneden L 3 doet een tegengestelde verplaatsing boven L 3 ontstaan. Hierbij ga ik uit van de ruimtelijke verplaatsing van deelzwaartepunten. Dit leidt uiteindelijk tot een gerelateerde belasting van de voeten en, als gevolg hiervan, gerelateerde grondreactiekrachten. Conclusie: verplaatsing van een deelzwaartepunt ventraalwaarts leidt in principe tot een drukverhoging in het corresponderende voetvlak.

Drie dimensies: het Kwadrant model gaat dus uit van drie dimensies. Dat lijkt logisch maar is binnen de geneeskunde nog niet altijd een feit. Bij een scoliose wordt nogal eens gesproken van een zijdelingse verkromming. Het simpele feit dat wij staand een zogenaamde gesloten keten vormen, impliceert een aanpassing binnen de derde dimensie: het sagittale vlak. Ook Kapandji wees al op het torderende effect bij een lumbale lateroflexie.

<article>

Samenvatting: De Kwadrant Theorie legt uit hoe de ventraalwaartse verplaatsing van het algemeen lichaamszwaartepunt zich projecteert naar de plantaire belasting van de voet (zie schema). Wanneer we nu kunnen inzien dat de houdingsbalans direct is gerelateerd aan de voetbelasting, kunnen we ook de zeer belangrijke rol van de intrinsieke voetspieren begrijpen. Negentien van de twintig intrinsieke voetspieren lopen in de lengterichting van de voet! Het is dan ook ronduit verbazend dat de wetenschappelijke belangstelling hiervoor van recente datum is.

De Kwadrant Theorie kan als houdingsmodel een kapstok bieden aan andere, houding- en voetzool gerelateerde, visies. Zo is bijvoorbeeld een scoliose nooit tweedimensionaal maar driedimensionaal en is het beter te spreken van een torsiescoliose. Staande vormen wij een gesloten keten. Het meer op één been gaan staan, het standbeen, zorgt ervoor dat het bekken niet alleen om de longitudinale as roteert, maar aan die zijde ook om de horizontale as flecteert. Met als gevolg een compensatoire reactie van de wervelkolom: een torsiescoliose. 

* The effect of shoes on the torsion and rearfoot motion in running